عباس اقبال آشتيانى

مقدمه 11

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

مقدمات كار اطمينان‌بخش قدم در راه تلفيق و تأليف بگذارند . جلد حاضر شامل تاريخ ايرانست از ابتداى استيلاى چنگيز تا تأسيس دولت تيمورى يعنى از اوايل قرن هفتم تا نيمهء دوم قرن نهم و متضمن دورهء سلطنت ايلخانان مغولست بر ايران و سلسله‌هاى جزئى كه در فاصلهء اين دو قرن و نيم بر بعضى قسمتهاى مملكت ما سلطنت و امارت داشته‌اند . در ابتدا نظر نگارنده اين بود كه اين كتاب را در حدود مواد لازم براى دورهء دوم متوسطهء ادبى تهيه كنم ولى در ضمن عمل معلوم شد كه گذشتن از سر بسيارى مسائل باجمال ممكن نيست و منظور اصلى كه روشن ساختن پاره‌اى كليات و نمودن روح تاريخ كه شرح زندگانى اجتماعى و معنوى مردم باشد با ذكر رئوس وقايع و مسائل نمىسازد به همين نظر در پاره‌اى قسمتها راه تفصيل اختيار شد و براى آنكه كار محصلين دورهء دوم متوسطه نيز زياد مشكل نشود قسمتهائى از كتاب را بخطى خفىتر طبع كرديم تا محصلين در ياد گرفتن آنها مختار باشند و اين قسمتها كه اكثر آنها اقتباس از مورخين و نويسندگان دورهء مغول و تيمورى و غالبا به عين انشاء ايشانست حكم قرائت تاريخى را دارد و مخصوصا براى نمودن طرز تاريخ‌نگارى و سبك انشاء ايشان انتخاب شده و اين روش را ان‌شاءالله در مجلدات ديگر كتاب نيز رعايت خواهيم كرد . كتاب حاضر با مقدماتى كه ذكر كرديم ناقص است و البته از اشتباهات نيز خالى نيست چه اولا كار دست‌اول كسى است كه بخصوصه در اين باب تخصصى نداشته ثانيا با فراهم نبودن نمونه‌ها يا راهنمايانى در اين راه ناهموار مجهول و نداشتن دسترسى بمنابع لازمه ( كه گاهى تحصيل كتاب‌هاى چاپى راجع به اين دوره نيز در طهران غير ممكن مىشد ) آن هم در مدتى قليل آوردن نمونه‌اى خالى از عيب و نقص از عهدهء نگارنده خارج بود مخصوصا با قيد درسى بودن كتاب تحقيق عموم مسائل جزء بجزء و بدست دادن اقوال مختلفه و منابع اطلاعات و بحث در صحت‌وسقم روايات مقدور نمىشد . اين كتاب زمينهء كارى است براى فضلاى ديگر كه بعدها در رفع نقيصه‌هاى آن بكوشند و هركدام قسمتى از آن را روشن كنند تا ان‌شاءالله در آينده چنان كه شأن تاريخ ايرانست مشكلات مسائل آن حل شود و بالنتيجه كتابى منقح